Διατροφικό “zoom” στο Πασχαλινό τραπέζι

Σύνταξη: Ιωάννα Αδαμίδου

MS, RD Διαιτολόγος-Διατροφολόγος & Βιολόγος

Επιστημονική Συνεργάτιδα MediDiatrofi

             Όταν το λουκούλειο Πασχαλινό γεύμα τελειώνει και επιστρέφουμε σιγά-σιγά στις γνώριμες διατροφικές μας συνήθειες, η ζυγαριά συνήθως μας επαναφέρει στην πραγματικότητα, ενώ ορισμένα συμπτώματα συχνά κρούουν τον κώδωνα του κινδύνου και μας υπενθυμίζουν τις ανάγκες του οργανισμού μας. Στατιστικά το διάστημα μετά τη γιορτή του Πάσχα διπλασιάζονται τα κρούσματα στομαχικών διαταραχών τα οποία συχνά επηρεάζουν και την καρδιακή λειτουργία, και οφείλονται στο απότομο πέρασμα από τη νηστεία στο πλουσιότατο Αναστάσιμο τραπέζι.

            Επιχειρώντας μια αξιολόγηση της ποιοτικής σύστασης του νηστίσιμου διαιτολογίου, διακρίνουμε ότι αυτό χαρακτηρίζεται από τη μειωμένη έως μηδενική κατανάλωση πρωτεινών από ζωικές πηγές (κρέας, αυγά, γαλακτοκομικά), με ταυτόχρονη αυξημένη πρόσληψη υδατανθράκων (ψωμί, ζυμαρικά, πατάτες) και ειδικότερα φυτικών ινών (δημητριακά, λαχανικά, φρούτα) αλλά και οσπρίων (φασόλια, φακές). Το Πασχαλινό τραπέζι, σε αντίθεση με τη νηστεία, είναι πλούσιο σε πρωτεϊνες, κορεσμένα λιπαρά και χοληστερόλη κατά κύριο λόγο ζωικής προελεύσεως, και συνήθως συνοδεύεται επίσης από υπερβολική κατανάλωση γλυκών και αλκοόλ.

            Η απότομη μετάβαση από ένα διαιτολόγιο ελαφρύ και εύπεπτο σε ένα πιο δύσπεπτο, αλλά και η απότομη αύξηση της ποσότητας της τροφής επιβαρύνει τον γαστρεντερικό σωλήνα προκαλώντας φουσκώματα, δυσπεψίες και δυσκοιλιότητα, αλλά μπορεί να επηρεάσει και την καρδιακή λειτουργία ειδικά σε ευπαθείς ηλικίες ή σε άτομα με ήδη υπάρχοντα καρδιαγγειακά προβλήματα. Συνεπώς, καλό θα ήταν η μετάβαση από τη νηστεία στο Αναστάσιμο τραπέζι και εν τέλει στην καθημερινότητά μας να είναι όσο το δυνατόν πιο ομαλή. Προκειμένου αυτό να επιτευχθεί, θα πρέπει:

• Να μην καταναλώνουμε ανεξέλεγκτες ποσότητες φαγητού αμέσως μετά την περίοδο της νηστείας και ιδιαίτερα στο μεταμεσονύκτιο τραπέζι του Μεγάλου Σαββάτου, αλλά να τρώμε με μέτρο.
• Να αφαιρούμε το ορατό λίπος από το Πασχαλινό κατσικάκι και αρνάκι.
• Να αποφύγουμε την υπερβολική κατανάλωση κόκκινων αυγών και γλυκών.
• Να καταναλώνουμε άφθονα λαχανικά σε κάθε γεύμα.
• Να περιοριστούμε σε 1-2 ποτήρια κόκκινο κρασί.
• Να στοχεύσουμε σε 8-10 ποτήρια νερό ημερησίως.
• Να μην παραμελούμε την σωματική άσκηση – ακόμη και το απλό περπάτημα έχει ευεργετικά αποτελέσματα στο κυκλοφορικό μας σύστημα.
• Επίσης, μια διατροφή πλούσια σε ρύζι, πουρέ, μακαρόνια, φρούτα και λαχανικά αποτελεί μια θαυμάσια επιλογή για την ομαλοποίηση της στομαχικής λειτουργίας στη συνέχεια.

            Οπωσδήποτε δεν χρειάζεται να καταναλώσουμε υπερβολική ποσότητα φαγητού για να συμμετάσχουμε στην Πασχαλινή πανδαισία. Είναι δυνατό να απολαύσουμε το εορταστικό γεύμα με τα αγαπημένα μας πρόσωπα, δίχως υπερβολές και συνέπειες για την υγεία μας. Αν μάθουμε να έχουμε τον έλεγχο στο Πασχαλινό τραπέζι, θα καταφέρουμε να διαφυλάξουμε την υγεία μας και να αποφύγουμε τυχόν αύξηση βάρους. Αρκεί να τηρήσουμε το, κατά τους αρχαίους ημών πρόγονους, “παν μέτρον άριστον”.

Αδαμίδου Ιωάννα

Διαιτολόγος-Διατροφολόγος & Βιολόγος

Πηγές:

~ Wardlaw G.M., Hampl J.S., DiSilvestro R.A. (2004), Perspectives in Nutrition. McGraw-Hill. 6^th edition.

~ Πανελλήνιος Σύλλογος Διαιτολόγων-Διατροφολόγων: www.hda.gr

Νηστεία και Αναιμία

Συντάκτης :

Φουσέκα Ελένη

Διαιτολόγος – Διατροφολόγος

Επιστημονικός Συνεργάτης MediDiatrofi

 

Η μεγάλη εβδομάδα πλησιάζει και  τα ερωτήματα γύρω από τη νηστεία πολλά! Μεταξύ άλλων , ο φόβος όσων πάσχουν από αναιμία για το αν μπορούν να νηστέψουν αλλά παρ΄όλα αυτά να μην δημιουργήσουν πρόβλημα στην υγεία τους. Η απάντηση δίνεται παρακάτω.

Οι τροφές που απαγορεύονται στη νηστεία της σαρακοστής είναι μεταξύ άλλων κύριες πηγές βιταμίνης Β12 και βιταμίνης C και η έλλειψη τους προκαλεί αναιμία.  Η αντικατάσταση όμως των ζωικών πηγών με μη ζωικές πηγές και κατάλληλους συνδυασμούς μπορούν να επιτρέψουν ακόμα και σε άτομα με αναιμία να νηστέψουν.

Στον άνθρωπο είναι δύσκολο να παρατηρηθεί καθαρή μορφή αβιταμίνωσης Β12. Συνήθως συνοδεύεται με έλλειψη φυλλικού οξέος και άλλων παραγόντων. Μοναδική πηγή βιταμίνης Β12 που επιτρέπει η νηστεία είναι τα θαλασσινά ενώ καλές φυτικές πηγές φυλλικού οξέος είναι τα όσπρια και τα φυλλώδη λαχανικά.

 Ο σίδηρος είναι το θρεπτικό συστατικό που καλύπτεται δυσκολότερα από τις φυτικές τροφές και ο ζωικός σίδηρος έχει μεγαλύτερη απορροφησιμότητα. Υπάρχουν όμως τρόποι η έλλειψη σιδήρου να εξισορροπηθεί από μη ζωικές πηγές. Καλές πηγές σιδήρου είναι τα όσπρια, τα εμπλουτισμένα δημητριακά, τα οστρακοειδή, οι ξηροί καρποί, τα πράσινα φυλλώδη λαχανικά (πχ. σπανάκι) και τα αποξηραμένα φρούτα . Ο σίδηρος παρουσία βιταμίνης C απορροφάται 3 φορές περισσότερο από τον ανθρώπινο οργανισμό.  Καλές πηγές βιταμίνης C αποτελούν τα εσπεριδοειδή, οι φράουλες, οι κίτρινες πιπεριές, το μπρόκολο  και ο χυμός ντομάτας . Επίσης το β- καροτένιο που βρίσκουμε στο καρότο και το μηλικό οξύ που βρίσκεται στο λευκό κρασί ενισχύουν την απορρόφηση του μη- αιμικού σιδήρου.  Για όσους από εσάς δεν αποκλείσετε την ομάδα των γαλακτοκομικών προϊόντων από τη διατροφή σας, να θυμάστε, στα γεύματα με υψηλή περιεκτικότητα σιδήρου , θα πρέπει να αποφεύγεται η ταυτόχρονη πρόσληψη πηγής ασβεστίου όπως γάλα, γιαούρτι και τυρί διότι  το ασβέστιο παρεμποδίζει την απορρόφηση του σιδήρου.

Πριν αποφασίσετε να νηστέψετε , συμβουλευτείτε το γιατρό ή το διαιτολόγος σας. Επιλέξτε μη ζωικές τροφές πλούσιες  σε σίδηρος και βιταμίνη Β12, συνδυάστε τα με τροφές πλούσιες σε βιταμίνη C, β- καροτένιο , μηλικό  και  φυλλικό οξύ και αποφύγετε την ταυτόχρονη κατανάλωση τους με  πηγές ασβεστίου. Ίσως κριθεί απαραίτητη και η λήψη συμπληρωμάτων βιταμίνης Β12 και σιδήρου.